Patent ve Faydalı Model Lisans Sözleşmeleri: Türleri, Bilgi Verme Yükümlülüğü, Hükümsüzlük Riski ve Kullanma Yükümlülüğü
ÖZET BİLGİ: Lisansa konu patentin sonradan hükümsüz kılınması, lisans alana ödediği bedelin tamamını otomatik olarak geri alma hakkı vermez. SMK m. 139/2-b uyarınca hükümsüzlüğün geçmişe etkisi, hükümsüzlük kararından önce yapılmış ve uygulanmış sözleşmeleri etkilemez; ödenmiş bedelin iadesi ancak hakkaniyet gereğince istenebilir (SMK m. 139/3). Yargıtay, lisans alanın patente dayalı üretim yaptığı ve sözleşmenin fiilen uygulandığı bir olayda, patentler hükümsüz kılınmış ve sözleşme öngörülen süreden çok önce sona ermiş olsa bile, sözleşmede kararlaştırılan toplam bedel üzerinden hakkaniyet indirimi yapılmasının gerekmediğine hükmetmiştir (Yargıtay 11. HD, 25.09.2023, 2022/476 E., 2023/5316 K.). Bu nedenle patent lisans sözleşmelerinde hükümsüzlük, istem daraltma ve başvurunun reddi hâllerinde ödeme yükümlülüğünün akıbeti açıkça düzenlenmelidir.
Bir buluşun ticari değeri, çoğu zaman patent sahibinin kendi üretiminden çok, buluşun başkalarına kullandırılmasıyla ortaya çıkar. Üniversite ve Ar-Ge merkezlerinden sanayiye teknoloji transferi, yabancı patent sahiplerinin Türkiye'de yerel üretici aracılığıyla pazara girmesi ve ilaç, kimya, makine gibi sektörlerdeki üretim iş birlikleri, hukuki altyapısını büyük ölçüde patent lisans sözleşmelerinden alır.
Bu makalede patent ve faydalı model lisans sözleşmelerinin türleri, şekil şartı ve sicil kaydı, lisans verenin bilgi verme yükümlülüğü ve sorumluluğu, patentin hükümsüzlüğünün lisans bedeline etkisi, kullanma yükümlülüğü ve zorunlu lisans riski ile rekabet hukuku boyutu, güncel Yargıtay kararları ışığında ele alınmaktadır.

Hukuki Çerçeve
Patent lisansı, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 125. maddesinde düzenlenmiştir. Lisans verenin bilgi verme yükümlülüğü SMK m. 126'da, sorumluluğu SMK m. 127'de, lisans teklifi SMK m. 128'de, kullanma yükümlülüğü SMK m. 130'da yer almaktadır. Tüm sınai mülkiyet haklarına uygulanan yazılı şekil ve sicil kaydı kuralları SMK m. 148'de, lisans alanın dava açma hakkı ise SMK m. 158'de düzenlenmiştir. SMK m. 145 uyarınca bu hükümler, niteliğine aykırı düşmedikçe faydalı modellere de uygulanır. Sicil kaydı için gereken belgeler Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'in (Yönetmelik) 116. maddesinde sayılmıştır.
Lisans sözleşmesi, Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiş tipik bir sözleşme değildir. Yargıtay lisans sözleşmelerini atipik sözleşmeler arasında saymakta ve uyuşmazlıklarda sözleşmenin en çok benzediği sözleşme tipine ilişkin hükümlerin elverdiği ölçüde uygulanması gerektiğini kabul etmektedir. Bu nedenle tarafların hak ve yükümlülüklerinin büyük bölümünün sözleşmede açıkça düzenlenmesi gerekmektedir.
Lisansın Konusu: Başvuru Aşamasında Lisans
SMK m. 125/1 uyarınca yalnızca tescilli patent değil, patent başvurusu da lisans sözleşmesine konu olabilir. Başvuru aşamasında verilen lisans, lisans alana erken pazara giriş imkânı sağlar; ancak lisans alan, henüz verilip verilmeyeceği ve hangi istemlerle verileceği belli olmayan bir hak için bedel ödemektedir.
Başvurunun geri alınması veya reddedilmesi hâlinde, taraflar daha kapsamlı bir sorumluluk öngörmemişse SMK m. 139 uygulanır (SMK m. 127/2). Bu nedenle başvuru lisanslarında; bedelin patentin verilmesine kadar daha düşük bir oranda belirlenmesi, istemlerin inceleme sırasında daraltılması hâlinde royalty oranının nasıl uyarlanacağı ve başvurunun reddi hâlinde sözleşmenin akıbeti açıkça düzenlenmelidir.
Lisansın Türleri
SMK m. 125/2 uyarınca lisans inhisari veya inhisari olmayan şekilde verilebilir ve sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa lisans inhisari değildir. İnhisari olmayan lisansta lisans veren buluşu kendisi kullanabileceği gibi üçüncü kişilere de lisans verebilir. İnhisari lisansta ise lisans veren başkasına lisans veremez ve hakkını açıkça saklı tutmadıkça buluşu kendisi de kullanamaz.
Uygulamada sıkça kullanılan ve lisans verenin kendi kullanımının saklı tutulduğu inhisari lisans (sole license) yapısı, ancak sözleşmede açıkça yazılırsa geçerlilik kazanır. Bu nedenle sözleşmede lisans türünün tek bir ifadeyle değil, lisans verenin kendi kullanım hakkı, üçüncü kişilere lisans verme yasağı, coğrafi bölge, kullanım alanı (field of use) ve süre birlikte düzenlenerek tanımlanması önerilir.
İnhisarilik süresinin dönemlere bölündüğü yapılarda bu dönemlerin belgelenmesi ayrıca önem taşır. Yargıtay'ın onadığı bir kararda, PCT yoluyla Türkiye'ye gelen bir patent için verilen inhisari lisans sicile kaydedilmiş; sözleşmede inhisarilik dönemlerinin belirli tarihlerde sona ereceği ve devamının müzakere edileceği öngörülmüştür. Tecavüz davasında davalı, lisans kaydının geçerliliğini yitirdiğini ve davacının lisans sahibi olup olmadığının belirsiz olduğunu savunmuştur. Mahkeme, patent sahibinin inhisari hakların genişletildiğini teyit eden yazısını dikkate alarak inhisari lisans alanın dava açma hakkını kabul etmiş ve tecavüzün durdurulmasına karar vermiştir (Yargıtay 11. HD, 04.04.2024, 2022/6329 E., 2024/2766 K.). İnhisarilik dönemlerinin uzatılması, sözleşme değişikliği niteliğinde olduğundan, yazılı yapılmalı ve gerektiğinde sicile yansıtılmalıdır.
Alt Lisans, Devir ve Lisans Kapsamının Aşılması
Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa lisans alan, lisanstan doğan haklarını üçüncü kişilere devredemez ve alt lisans veremez (SMK m. 125/3). Grup şirketleri arasında üretimin paylaştırıldığı veya fason üretimin yaygın olduğu sektörlerde, alt lisans ve fason üretim izni sözleşmede ayrıca düzenlenmelidir.
SMK m. 125/4 uyarınca, aksi kararlaştırılmamışsa lisans alan patentin koruma süresi boyunca buluşun kullanılmasına ilişkin her türlü tasarrufta bulunabilir; ancak sözleşme şartlarına uymak zorundadır. Aksi hâlde patent sahibi, patentten doğan haklarını lisans alana karşı ileri sürebilir. SMK m. 141/1-d ise lisans yoluyla tanınan hakları genişletmeyi veya bu hakları üçüncü kişilere devretmeyi açıkça patente tecavüz hâlleri arasında saymaktadır. Bu nedenle lisansın kapsamına giren ürünler, istemler, kullanım alanları ve bölgeler sözleşmede dar ve açık biçimde tanımlanmalıdır. Kapsamın belirsiz bırakılması, lisans verenin tecavüz iddiasını da zayıflatmaktadır.
Bilgi Verme Yükümlülüğü ve Know-How
SMK m. 126/1 uyarınca, sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa lisans veren, lisans alana buluşun normal bir kullanımı için zorunlu olan teknik bilgileri vermekle yükümlüdür. Lisans alan ise kendisine verilen gizli bilgilerin açıklanmasını önlemek için gerekli tedbirleri almalıdır (SMK m. 126/2).
Patent lisansları uygulamada çoğu zaman bir know-how lisansıyla birlikte kurulur. Tarifnamede yer almayan üretim parametreleri, formülasyon ayrıntıları ve kalite kontrol yöntemleri patentle korunmaz; bu bilgilerin korunması tamamen sözleşmeye ve ticari sır hukukuna dayanır. Bu nedenle sözleşmede;
Teslim edilecek teknik bilgilerin kapsamı, teslim şekli ve takvimi,
Teknik destek, eğitim ve personel görevlendirmesinin süresi ve bedeli,
Gizlilik yükümlülüğünün kapsamı ve sözleşme sona erdikten sonra ne kadar süre devam edeceği,
Patentin sona ermesi veya hükümsüz kılınması hâlinde know-how bedelinin ayrıca ödenmeye devam edip etmeyeceği
açıkça düzenlenmelidir. Patent ve know-how bedellerinin tek bir royalty içinde birleştirildiği yapılarda, patentin düşmesi hâlinde ödenmeye devam edecek kısmın baştan ayrıştırılması, ileride doğabilecek uyuşmazlıkların en etkili önleyicisidir.
Lisans Verenin Sorumluluğu ve Patentin Hükümsüzlüğü
Yetkisizlik ve Kötüniyet
Lisans verenin lisans vermeye yetkili olmadığının sonradan anlaşılması hâlinde lisans veren ilgililere karşı sorumludur (SMK m. 127/1). Lisans veren, buluşun patentle korunabilirliği hakkında Türkçe veya yabancı dildeki rapor ve kararları ya da bu konuda bildiklerini lisans alana bildirmemiş ve bunlara ilişkin beyanları içeren belgelere sözleşmede yer vermemişse kötüniyetli olduğu kabul edilir; kötüniyetli lisans veren ise fiillerinden her zaman sorumludur (SMK m. 127/3).
Bu karine, lisans veren bakımından açık bir uyarı içermektedir: Türk araştırma ve inceleme raporlarının yanı sıra yurt dışındaki aile patentlerinde (aynı buluş için yurt dışında yapılan patent başvuruları) düzenlenen olumsuz raporlar, itiraz ve hükümsüzlük kararları da sözleşmeye ek olarak listelenmelidir. Lisans alan bakımından ise bu belgelerin incelenmesi, royalty oranının belirlenmesinden önce yapılması gereken temel bir değerlendirmedir.
Hükümsüzlüğün Lisans Bedeline Etkisi
Patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesi hâlinde kararın sonuçları geçmişe etkilidir ve patente sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır (SMK m. 139/1). Ancak hükümsüzlüğün geçmişe etkisi, hükümsüzlük kararından önce yapılmış ve uygulanmış sözleşmeleri etkilemez (SMK m. 139/2-b). Bu sözleşmeler uyarınca ödenmiş bedelin hakkaniyet gereğince kısmen veya tamamen iadesi talep edilebilir (SMK m. 139/3).
Bu hükmün uygulamada nasıl yorumlandığı, Yargıtay'ın önüne gelen bir uyuşmazlıkta açıkça görülmektedir. Olayda, sandviç blok üretimine ilişkin iki buluş için inhisari patent lisansı verilmiş ve toplam 100.000 TL olarak belirlenen lisans bedelinin nakit yerine lisans alanın kuracağı şirkette %10 pay, üretilen her metrekare ürün için 1 TL ve danışmanlık ücreti şeklinde ödenmesi kararlaştırılmıştır. Patentler daha sonra kesinleşen bir kararla hükümsüz kılınmış; sözleşme ise yaklaşık on yedi yıl için öngörülmüşken bir yıl yedi ay sonra sona ermiştir. Lisans veren, ödenmeyen bedel için dava açmıştır.
İlk derece mahkemesi, hükümsüzlüğün hükümsüzlük kararından önce yapılmış ve uygulanmış sözleşmeleri etkilemeyeceğini, basiretli bir tacir olarak lisans alanın patentin hükümsüz kılınması hâlinde uygulanacak sonucu sözleşmede düzenlemesi gerektiğini belirterek davayı kabul etmiştir. Bölge adliye mahkemesi ise sözleşmenin öngörülen süreden çok önce sona erdiğini dikkate alarak üretim bedeli üzerinden %50 hakkaniyet indirimi yapmıştır. Yargıtay, sözleşmenin taraflar arasında uygulandığını ve lisans alanın patente dayalı üretim yaptığını vurgulayarak, sözleşmenin erken sona ermesinin kararlaştırılan toplam bedel üzerinden hakkaniyet indirimi yapılmasını gerektirmediğine; alacağın, 100.000 TL'lik toplam bedeli aşmamak üzere yapılan ödemeler mahsup edilerek belirlenmesi gerektiğine hükmetmiştir (Yargıtay 11. HD, 25.09.2023, 2022/476 E., 2023/5316 K.). Karar mülga 551 sayılı KHK m. 131 hükmüne dayanmakla birlikte, aynı düzenleme bugün SMK m. 139'da yer almaktadır.
Bu karar lisans alan bakımından iki önemli sonuç doğurmaktadır. Birincisi, hükümsüzlük kararı tek başına ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır. İkincisi, hakkaniyet indirimi talep edilebilse de mahkemeler, lisans alanın patentten fiilen yararlandığı durumlarda bu indirimi sınırlı yorumlayabilmektedir. Bu nedenle sözleşmede şu hususların açıkça düzenlenmesi gerekmektedir:
Patentin tamamen veya kısmen hükümsüz kılınması, istemlerin daraltılması veya patentin yıllık ücret nedeniyle sona ermesi hâlinde royalty yükümlülüğünün akıbeti,
Hükümsüzlük davası açılması hâlinde, dava süresince royalty ödemelerinin askıya alınıp alınmayacağı veya bloke hesaba yatırılıp yatırılmayacağı,
Peşin ödenen lisans bedelinin (upfront fee) hükümsüzlük hâlinde kısmen iade edilip edilmeyeceği,
Lisans alanın patentin geçerliliğine itiraz etmesi hâlinde lisans verenin sözleşmeyi feshetme hakkı.
Son madde bakımından, lisans alanın patentin geçerliliğine itiraz etmesini doğrudan yasaklayan hükümlerin rekabet hukuku açısından ayrıca değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır.
Kullanma Yükümlülüğü ve Zorunlu Lisans Riski
SMK m. 130/1 uyarınca patent sahibi veya yetkili kıldığı kişi, patentle korunan buluşu kullanmak zorundadır. Patentin verilmesi kararının Bültende yayımlanmasından itibaren üç yıllık veya başvuru tarihinden itibaren dört yıllık sürelerden hangisi daha geç sona eriyorsa, bu sürenin bitiminden itibaren buluş kullanılmıyorsa, kullanım için ciddi ve gerçek girişimlerde bulunulmuyorsa ya da kullanım ulusal pazar ihtiyacını karşılayacak düzeyde değilse, ilgili herkes zorunlu lisans talep edebilir. Aynı durum, haklı bir neden olmaksızın kullanıma aralıksız üç yıldan fazla ara verilmesi hâlinde de geçerlidir (SMK m. 130/2).
Kanun, "yetkili kıldığı kişi" ifadesiyle lisans alanın kullanımını da patent sahibinin kullanımı olarak kabul etmektedir. Bu durum, özellikle Türkiye'de kendi üretimi bulunmayan yabancı patent sahipleri için lisansın zorunlu lisans riskine karşı bir koruma aracı olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Ancak bunun için lisans alanın buluşu fiilen ve yeterli düzeyde kullanması gerekir. Bu nedenle sözleşmede;
Asgari üretim veya satış hedefleri ve bunlara uyulmamasının sonuçları,
Kullanımın düzenli olarak raporlanması ve kullanım belgelerinin lisans verene iletilmesi,
Kullanımın Kuruma bildirilmesi (kullanım beyanı) konusunda tarafların iş birliği
düzenlenmelidir. Yönetmelik m. 117/8 uyarınca patentin kullanıldığına veya kullanılamadığına ilişkin beyan, yukarıdaki süre içinde Kuruma sunulur, sicile kaydedilir ve Bültende yayımlanır; bu süre içinde kullanım bildirimi yapılmayan patentler de Bültende yayımlanır. Ruhsatlandırma ve standartlara uygunluk gibi objektif teknik, ekonomik veya hukuki sebepler ise kullanamamanın haklı sebepleri olarak kabul edilir (Yönetmelik m. 117/7). İlaç ve tıbbi cihaz gibi ruhsat süreçlerinin uzun sürdüğü sektörlerde bu sebeplerin belgelenmesi ayrıca önem taşır. Zorunlu lisans verilmesi hâlinde, zorunlu lisansa ilişkin bu Kanun hükümlerinde aksi öngörülmedikçe sözleşmeye dayalı lisans hükümleri uygulanır (SMK m. 137); zorunlu lisans alan alt lisans veremez (SMK m. 133/2) ve zorunlu lisans ancak işletmeyle veya işletmenin ilgili bölümüyle birlikte devredilebilir (SMK m. 135).
Lisans Teklifi ve İnhisari Lisans
Patent sahibi, Kuruma yapacağı yazılı taleple buluşu kullanmak isteyen herkese lisans vereceğini bildirebilir; bu teklif Bültende yayımlanır ve her zaman geri alınabilir (SMK m. 128/1 ve 128/3). Lisans verme teklifi inhisari lisansla bağdaşmaz. Sicilde kayıtlı bir inhisari lisans varsa lisans verme teklifinde bulunulamaz (SMK m. 128/2); lisans verme teklifi geri alınmadıkça da inhisari lisansın sicile kaydına izin verilmez (Yönetmelik m. 117/5-6). İnhisari lisans müzakere edilen durumlarda, sicilde yayımlanmış bir lisans teklifinin bulunup bulunmadığı bu nedenle önceden kontrol edilmeli ve gerekiyorsa teklifin geri alınması sözleşmenin yürürlük şartı hâline getirilmelidir.
Ortak Sahiplik ve Vazgeçme
Patent birden çok kişiye aitse, buluşun kullanılması için üçüncü kişilere lisans verilmesinde hak sahiplerinin oybirliği şarttır; oybirliği sağlanamazsa mahkeme hakkaniyet gereğince lisans verme yetkisini hak sahiplerinden birine veya birkaçına verebilir (SMK m. 112/2). Ortak Ar-Ge projeleri sonucunda alınan patentlerde lisans verme yetkisinin baştan bir ortaklık sözleşmesiyle düzenlenmesi, bu nedenle ticari açıdan zorunludur.
Lisans alanı korumaya yönelik önemli bir kural da vazgeçmeye ilişkindir. Patent sahibi, sicile kayıtlı lisans sahiplerinin izni olmadıkça patentten vazgeçemez (SMK m. 140/5). Bu koruma yalnızca sicile kayıtlı lisanslar için geçerlidir. Lisans verenin bir veya birkaç istemden kısmen vazgeçmesi de mümkün olduğundan (SMK m. 140/3), sözleşmede istem kapsamını daraltacak işlemler için de lisans alanın onayının aranması önerilir.
Sicil Kaydı ve Dava Hakkı
Lisans sözleşmesi yazılı şekle tabidir (SMK m. 148/4). Devirden farklı olarak lisans için noter onayı aranmaz. Ancak sicile kaydedilmeyen lisanslardan doğan haklar iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez (SMK m. 148/5). Yönetmelik m. 116 uyarınca kayıt için sunulacak lisans sözleşmesinde, tarafların imza ve beyanları, patent başvurusu veya patent numarası, lisans süresi, varsa bedeli ve lisansın çeşidi yer almalıdır. Ticari şartların gizli kalması istenen durumlarda, yalnızca bu asgari unsurları içeren kısa bir lisans özeti metni düzenlenerek sicil kaydında kullanılabilir.
Lisans alanın patente tecavüz hâlinde dava açma hakkı SMK m. 158'de düzenlenmiştir. Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa inhisari lisans alan, patent sahibinin açabileceği davaları kendi adına açabilir. İnhisari olmayan lisans alan ise, dava açma hakkı sözleşmede açıkça sınırlandırılmamışsa, yapacağı bildirimle patent sahibinden dava açmasını ister; patent sahibi bu talebi kabul etmez veya bildirimden itibaren üç ay içinde dava açmazsa, lisans alan bildirimi de ekleyerek kendi adına ve kendi menfaatlerinin gerektirdiği ölçüde dava açabilir. Ciddi bir zarar tehlikesi varsa lisans alan, üç aylık süre dolmadan da ihtiyati tedbir talep edebilir (SMK m. 158/3). Uygulamada lisans alanın tecavüz davası, ihtiyati tedbir ve gümrük tedbiri süreçlerinde hızlı hareket edebilmesi için bu yetkilerin sözleşmede açıkça düzenlenmesi önerilir.
Rekabet Hukuku Boyutu
Patent lisans sözleşmeleri, özellikle inhisarilik, bölge ve müşteri kısıtlamaları, fiyat veya miktar sınırlamaları, geliştirmelerin lisans verene geri lisanslanması (grant-back) ve patentin geçerliliğine itiraz etmeme (no-challenge) hükümleri içerdiğinde 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m. 4 kapsamında değerlendirilmelidir. Teknoloji transferi anlaşmaları için Rekabet Kurulu'nun Teknoloji Transferi Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (Tebliğ No: 2008/2) belirli pazar payı eşikleri altında kalan anlaşmalara grup muafiyeti tanımaktadır. Ancak tebliğde muafiyetten yararlanmayı engelleyen ağır kısıtlamalar ve muafiyet kapsamı dışında kalan yükümlülükler de sayılmıştır. Bu nedenle özellikle pazar payı yüksek olan veya rakipler arasında kurulan lisans ilişkilerinde, sözleşme hükümlerinin bu tebliğ çerçevesinde ayrıca incelenmesi gerekmektedir.
Sonuç
Patent lisans sözleşmesi, yazılı şekilde kurulabilen ve noter onayı gerektirmeyen bir sözleşme olsa da, taraflar açısından en ağır sonuçlar çoğu zaman sözleşmenin sessiz kaldığı konulardan doğmaktadır. Hükümsüzlük hâlinde ödemelerin akıbetini düzenlemeyen bir lisans, lisans alanı geçersiz bir patent için bedel ödemeye devam etme riskiyle karşı karşıya bırakabilir. Kullanım yükümlülüğünü düzenlemeyen bir lisans, lisans vereni zorunlu lisans talebine açık hâle getirebilir. Sicile kaydedilmeyen bir lisans ise lisans alanın en güçlü korumalarından birini, yani lisans verenin patentten tek taraflı olarak vazgeçememesini işlevsiz bırakabilir. Bu nedenle patent lisanslarının, patent hukukunun özel kurallarını ve rekabet hukukunu birlikte gözeten bir yaklaşımla hazırlanması gerekmektedir.
Yararlanılan mevzuat ve kararlar
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m. 112, 125, 126, 127, 128, 130, 133, 135, 137, 139, 140, 141, 145, 148, 158 · Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m. 116, 117 · 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m. 4 · Teknoloji Transferi Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (Tebliğ No: 2008/2)
Yargıtay 11. HD, 25.09.2023, 2022/476 E., 2023/5316 K. · Yargıtay 11. HD, 04.04.2024, 2022/6329 E., 2024/2766 K. · Yargıtay 11. HD, 22.06.2021, 2020/6694 E., 2021/5284 K.
Bu makale genel bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki görüş niteliğinde değildir.
Patent, faydalı model ve know-how lisans sözleşmelerinin hazırlanması ve müzakeresi, teknoloji transferi yapılarının kurulması ile TÜRKPATENT nezdinde lisans kaydı işlemleri konusunda bizimle info@goklulaw.com adresi üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
İlgili Kişi:
Evren Fırat Göklü
Kurucu Ortak | Avukat | Marka & Patent Vekili



