Marka Başvurusuna İtiraz: Nispi Ret Nedenleri ve Karşı Görüş Rehberi
- 13 Ara 2025
- 6 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 11 Mar
Türk Patent ve Marka Kurumu (“Türk Patent”) nezdinde yürütülen marka tescil sürecinde, başvurunun Resmi Marka Bülteni’nde yayımlanması, marka üzerindeki hak iddialarının ve hukuki çekişmelerin başladığı en kritik aşamadır.
Bülten yayım süresi olan 2 ay boyunca; önceki tarihli marka sahipleri, ticari vekiller veya diğer hak sahipleri, markanızın kendi haklarını ihlal ettiğini ileri sürerek başvurunuza itiraz etme hakkına sahiptir. İşte 3. kişilerin itirazına dayalı bu ret nedenlerine hukukumuzda "Nispi Ret Nedenleri" denmektedir. Bu süreçte marka sahipleri iki temel senaryo ile karşı karşıya kalmaktadır:
Markanızı Korumak (İtiraz Etmek): Tescilli markanızın aynısı veya benzeri için başkası tarafından yapılan bir başvuruyu fark edip, bu başvurunun reddedilmesi için itiraz etmek isteyebilirsiniz.
Markanızı Savunmak (Karşı Görüş): Kendi marka başvurunuz yayımlandığında, bir başkası sizin markanıza itiraz etmiş olabilir ve markanızı kurtarmak için karşı görüş (savunma) sunmanız gerekebilir.
Bu yazımızda; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (“SMK”) kapsamında marka itiraz gerekçelerini, markanızı korumak için neden "Bülten Takibi" yapmanız gerektiğini, olası bir itiraz durumunda haklarınızı nasıl savunacağınızı ve itiraz sonrası YİDK/Dava süreçlerini detaylıca ele aldık.
Hangi Durumlarda Marka Başvurusuna İtiraz Edilebilir? (Nispi Ret Nedenleri)
Türk Patent uzmanları, mutlak ret nedenlerini (kamu düzeni, genel ahlak vb.) kendiliğinden inceler. Ancak nispi ret nedenleri, 3. kişilerin şikayetine/itirazına bağlıdır. Eğer hak sahipleri itiraz etmezse, Türk Patent nispi ret nedenleri bakımından ayrıca bir inceleme yapmamaktadır.
SMK m. 6, bir markanın itiraz üzerine reddedileceği halleri yani nispi ret nedenlerini tek tek saymıştır. Buna göre:
SMK m. 6/1 - Karıştırılma İhtimali: Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.
SMK m. 6/2 - Ticari Vekilin İzinsiz Başvurusu: Ticari vekil veya temsilcinin, marka sahibinin izni olmaksızın ve haklı bir sebebe dayanmaksızın markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kendi adına tescili için yaptığı başvuru, marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.
SMK m. 6/3 - Tescilsiz Kullanım Hakkı (Önceye Dayalı Hak): Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir.
SMK m. 6/4 - Tanınmış Markalar (Paris Sözleşmesi): Paris Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile (yurtdışında tanınmışlık) aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir.
SMK m. 6/5 - Tanınmışlık Düzeyi ve Haksız Yarar (Türkiye’de Tanınmışlık): Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.
SMK m. 6/6 - Kişi İsmi, Telif ve Fikri Haklar: Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir.
SMK m. 6/7 - Ortak/Garanti Markasının Sona Ermesi: Ortak markanın veya garanti markasının yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren üç yıl içinde yapılan, ortak marka veya garanti markasıyla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki hak sahibinin itirazı üzerine reddedilir.
SMK m. 6/8 - Yenilenmeyen Markanın Tekrar Tescili: Tescilli markanın yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren iki yıl içinde yapılan, bu markayla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki marka sahibinin itirazı üzerine bu iki yıllık süre içinde markanın kullanılmış olması şartıyla reddedilir.
SMK m. 6/9 Kötü Niyet: Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir.
Benzer Marka ve Bülten Takibi
Marka tescil belgesini almak, markanızın güvende olduğu anlamına gelmez. Siz işinize odaklanırken, rakipleriniz veya kötüniyetli kişiler sizin markanıza çok benzeyen bir isim veya logo için marka başvuru yapabilir.
Türk Patent, kural olarak aynı ibare ile yapılan markaları mutlak ret sebepleri bakımından reddetse dahi, benzer markalar bakımından böyle bir inceleme yapmamaktadır. Eğer Resmi Marka Bülteni'nde yayımlanan bu benzer markaya 2 ay içinde itiraz etmezseniz, o marka tescil edilir. Tescil edildikten sonra o markanın hükümsüz kılınması, yıllar süren ve maliyetli bir mahkeme sürecini gerektirir. Detaylı bilgi için “Marka Hükümsüzlük Davası” yazımızı inceleyebilirsiniz. Oysa bülten aşamasında marka başvurusunun yayımına itiraz etmek çok daha hızlı ve ekonomiktir.
Göklü Hukuk Bürosu olarak özellikle kurumsal müvekkillerimiz için "Benzer Marka Takibi" hizmeti sunuyoruz. Özel yazılım aracılığıyla her ay yayımlanan binlerce markayı tarıyor; sizin markanızla benzerlik taşıyan, taklit riski içeren başvuruları veya özel olarak takip edilmesini istediğiniz rakip firmaya ait başvuruları tespit edip size raporluyoruz. Böylece hak kaybına uğramadan, süresi içinde itiraz etmenizi sağlıyoruz.
Markanıza İtiraz Gelirse Ne Yapmalısınız? (Karşı Görüş Süreci)
Marka başvurusunun yayımı süresince üçüncü kişiler tarafından itiraz sunulması, başvurunun otomatik olarak reddedileceği anlamını taşımamaktadır. İtiraz süreci, hukuki bir inceleme aşamasıdır ve hukukumuzdaki genel ilke gereği ispat yükü itiraz eden taraf üzerindedir.
İtirazın tarafınıza tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde, iddiaları çürütmek ve markanızı savunmak adına Türk Patent’e karşı görüş dilekçesi (savunma) sunma hakkınız bulunmaktadır. Bu aşama, başvurunun reddedilmesini engellemek adına hayati önem taşır ve stratejik bir savunma gerektirir.
Göklü Hukuk Bürosu olarak itiraz edilen markanız ile karşı tarafın markası arasındaki ilişkiyi, SMK’nın ilgili maddeleri ve yerleşik Yargıtay içtihatları ışığında analiz ediyoruz. Markanızın tescil yolunu açmak için; sadece benzerlik incelemesiyle sınırlı kalmayıp, karşı tarafın markasının hukuki statüsü ve kullanım durumu dahil olmak üzere lehinize olabilecek tüm hukuki argümanları ve teknik savunma mekanizmalarını dosyaya özgü olarak kurguluyoruz.
Unutulmamalıdır ki; doğru stratejiyle sunulmayan bir karşı görüş, haklı olduğunuz bir dosyada dahi markanızın reddedilmesine yol açabilir.
Sürecin İşleyişi: Karar, YİDK İtirazı ve Dava Yolu
Marka başvurunuza itiraz edildikten sonra veya siz üçüncü tarafa ait bir marka başvurusunun yayımına itiraz ettikten sonra süreç şu adımlarla ilerlemektedir:
Karşı Görüş (Savunma) Süresi (1 Ay): Marka başvurusuna karşı yapılan itiraz tarafınıza veya karşı tarafa tebliğ edildikten sonra, iddialara cevap vermek için 1 ay süre tanınmaktadır. Bu süre kesindir.
Markalar Dairesi Başkanlığı Kararı (6-8 Ay): Sunulan itirazlar ve varsa karşı görüş savunmaları, Türk Patent Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından incelenir. Bu inceleme yaklaşık 6-8 ay sürmektedir. Türk Patent, itirazı haklı bulup marka başvurusunu tamamen veya kısmen reddedebilir veya itirazı haksız bulup marka başvurusunun tescil işlemlerine devam edilmesine karar verebilir.
Kurul (YİDK) Nezdinde İtiraz (2 Ay): Markalar Dairesi Başkanlığı'nın itiraza ilişkin verdiği karar nihai değildir. Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından verilen karara karşı tarafların, kararın kendilerine tebliğinden itibaren 2 ay içerisinde Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (“YİDK”) nezdinde karara itiraz etme hakkı bulunmaktadır. YİDK, Türk Patent’in en üst idari karar merciidir. Karara itiraz edilmesi halinde, karşı tarafa YİDK Karar İtiraza Karşı Görüş dilekçesi sunulması için 1 aylık süre verilmektedir. İlgili süreler dolduktan sonra YİDK, Markalar Dairesi Başkanlığı’nca verilen kararın hukuka uygun olup olmadığını sunulan dilekçeler kapsamında inceler. Bu inceleme yaklaşık 6-8 ay sürmektedir.
YİDK Kararının İptali Davası (2 Ay): YİDK tarafından verilen karar, Türk Patent'in nihai idari kararıdır. YİDK kararı aleyhine olan tarafın, kararın tebliğinden itibaren 2 ay içerisinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi nezdinde "YİDK Kararının İptali Davası" açma hakkı bulunmaktadır.
Not: SMK m. 6/1 uyarınca yapılan itirazlarda, marka başvurusu sahibi tarafından itiraza dayanak gösterilen marka(lar) bakımından kullanım ispatı talebinde bulunulabilmektedir. Böyle bir talep olması halinde, Türk Patent tarafından itiraz sahibine, kullanım ispatı talebinde bulunulmuş itiraza dayanak markaların başvuru tarihinden önceki 5 yıllık süre boyunca Türkiye'de ciddi biçimde kullanıldığını ispatlayabilmesi için 1 aylık süre verilmektedir. Detaylı bilgi için "Markaların Kullanım Zorunluluğu: Kullanmama Nedeniyle İdari İptal, Kullanım İspatı Talebi ve Kullanmama Def’i" yazımızı inceleyebilirsiniz.
Gerekli Belgeler
Vekaletname
İtiraz İşlemleri İçin: Başkasına ait bir marka başvurusuna itiraz ederken, Türk Patent’e vekaletname sunulmasına gerek yoktur.
Karşı Görüş (Savunma) İşlemleri İçin:
o Marka başvurunuz ofisimiz tarafından yapıldıysa, karşı görüş dilekçesi sunulması için herhangi bir vekaletname sunmaya gerek yoktur. Talimatınızla derhal işlem yapılır.
o Eğer marka başvurunuzu kendiniz yaptıysanız veya başka bir vekil aracılığıyla yürüttüyseniz; ofisimiz adına düzenlenmiş adi yazılı (sadece imzalı) vekaletnamenin PDF kopyası yeterlidir. Noter onayına gerek yoktur.
Delil ve İspat Belgeleri: İtiraz ederken dayanılan hukuki argümana veya karşı görüş sunarken kurgulanan savunma stratejisine göre; bazı durumlarda iddiaları ispatlamak amacıyla dilekçeyi destekleyici ek delillere (fatura, katalog, ticari kayıtlar vb.) ihtiyaç duyulmaktadır. Süreç esnasında talep edilmesi halinde, bu belgelerin okunaklı PDF kopyalarının tarafımıza iletilmesi yeterlidir.
Sonuç
Marka tescil süreci, başvurunun yapılmasıyla biten statik bir işlem değil; bülten yayımı, itiraz ve karşı görüş aşamalarıyla devam eden dinamik bir süreçtir.
Resmi Marka Bülteni aşaması, markanızın kaderinin belirlendiği en kritik virajdır. Bu süreçte yapılacak hatalı bir itiraz, süresi kaçırılan bir başvuru veya hukuki gerekçeden yoksun sunulan bir karşı görüş; haklı olduğunuz bir dosyada dahi markanızın reddedilmesine ve telafisi güç ticari zararlara yol açabilir.
Göklü Hukuk Bürosu olarak; SMK’ya ve Yargıtay içtihatlarına hakimiyetimizle, gerek markanızı taklitlere karşı korumak adına yürüttüğümüz "Bülten Takibi ve İtiraz", gerekse marka başvurunuza karşı yapılan haksız itirazlara yönelik "Karşı Görüş" süreçlerinde stratejik çözüm ortağınızız.
Markanızın hukuki güvenliğini sağlamak ve süreçler hakkında detaylı bilgi almak için info@goklulaw.com adresinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.
İlgili Kişi:
Kurucu Ortak | Avukat | Marka & Patent Vekili
