Tasarım Tescil Başvurusu ve Süreci: Ürünlerinizin Özgün Görünümünü Koruyun
- Evren Fırat Göklü
- 13 Ara 2025
- 4 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 18 Ara 2025
Günümüz rekabet koşullarında tüketicinin satın alma kararını etkileyen en önemli faktörlerden biri, ürünün görsel cazibesidir. Bir mobilyanın ergonomisi kadar çizgileri, bir elbisenin kumaşı kadar deseni, bir çikolatanın tadı kadar o özgün şekli ve ambalajı da tüketiciyi cezbeder.
Özellikle moda, tekstil, mobilya, aydınlatma, dekorasyon, ambalaj ve hatta gıda sektöründeki abur cubur ürünlerin şekilleri ile grafik tasarımcıların yarattığı özgün desenler ve çizimler; işletmenizin ticari başarısında kilit rol oynar.
Ancak, büyük emeklerle tasarladığınız bu ürünlerin görsel özellikleri tescillenmediği takdirde, rakipleriniz tarafından taklit edilme riskiyle karşı karşıya kalır. Tasarım Tescili, ürününüzün dış görünüşünü yasal koruma altına alarak, taklitçilerin emeğinizden haksız kazanç sağlamasını engelleyen hukuki bir kalkandır. Eğer ürününüz tasarımıyla rakiplerinden ayrışıyorsa, bu "görünümü" tescil ettirmek bir tercih değil, ticari bir zorunluluktur.
Göklü Hukuk Bürosu olarak, tasarım tescil süreçlerinizi 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (“SMK”) kapsamında ve Türk Patent ve Marka Kurumu (“Türk Patent”) nezdinde profesyonelce yönetiyor, tasarımlarınızı hukuken güvence altına alıyoruz.
Tasarım Nedir ve Neler Tescil Edilebilir?
SMK Madde 55 uyarınca tasarım; ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür.
Burada en önemli ayrım şudur: Tasarım tescili, ürünün teknik fonksiyonunu veya çalışma prensibini değil; sadece "göze hitap eden" dış görünümünü korur. Örneğin:
Mobilya Sektörü: Koltuk, sandalye, masa tasarımları.
Tekstil ve Moda: Kumaş desenleri, giysi formları, ayakkabı tasarımları.
Ambalaj: Şişe, kutu, paket tasarımları.
Gıda: Çikolata, bisküvi, kraker gibi ürünlerin kendine has şekilleri.
Grafik Tasarım: Web arayüzleri, tipografik karakterler, desenler.
Tasarım Başvurusu İçin Gerekli Bilgi ve Belgeler
Tasarım tescilinde korumanın sınırlarını belirleyen en temel unsur, başvuru dosyasına eklenen görsellerdir. Bu nedenle görsellerin kalitesi ve formatı hayati önem taşır. Başvuru için tarafımıza iletilmesi gerekenler şunlardır:
Tasarım Görselleri (Görünüm):
Başvuruda, tasarımın görünümünü yansıtan ve yayım yoluyla çoğaltılmaya elverişli resim, çizim, grafik veya fotoğraf sunulmalıdır.
Görseller yüksek çözünürlüklü JPG formatında olmalıdır.
Ürünün net anlaşılması için arka planın sade, desensiz ve tercihen beyaz olması gerekmektedir.
Tasarımın koruma talep edilen tüm unsurlarının anlaşılabilmesi için, ürüne ait farklı açılardan (ön, yan, üst, perspektif vb.) görseller sunulmalıdır. Sunulan her görsel, tescil sonrası korumanın kapsamını netleştirecektir.
Türk Patent, görsellerin belirli piksel aralıklarında olmasını talep etmektedir:
945 x 945 pixel (8x8 cm)
945 x 1890 pixel (8x16 cm)
1890 x 945 pixel (16x8 cm)
1890 x 1890 pixel (16x16 cm)
Ürün Adı ve Sınıflandırma (Locarno):
Tasarımın uygulanacağı veya içinde yer alacağı ürünün adı (Örn: "Koltuk", "Vazo", "Ambalaj Kutusu") belirtilmelidir. Bu bilgiye istinaden, uluslararası Locarno Sınıflandırma Sistemi'ne göre ürünün sınıf ve alt sınıfları tarafımızca tespit edilerek başvuruda belirtilir.
Başvuru Sahibi ve Tasarımcı Bilgileri:
Başvuru sahibi ile tasarımı yapan kişi aynı olabileceği gibi farklı da olabilir. Her iki durumda da şu bilgiler gereklidir:
Başvuru Sahibi (Hak Sahibi)
Gerçek Kişi ise: Ad-Soyad, T.C. Kimlik No, Doğum Tarihi, Adres, Telefon ve E-posta.
Tüzel Kişi (Şirket) ise: Şirket Unvanı, Vergi Dairesi ve No, Adres, Telefon ve E-posta.
Tasarımcı Bilgileri: Tasarımcı her zaman gerçek kişi olmak zorundadır. Ad-Soyad, T.C. Kimlik No, Doğum Tarihi, Adres, Telefon ve E-posta bilgileri iletilmelidir.
Tasarımcı ile Başvuru Sahibi Arasındaki İlişki Beyanı:
Eğer başvuru sahibi (örn. Şirket) ile tasarımı yapan kişi (Tasarımcı) farklı ise; SMK gereği tasarım hakkının tasarımcıdan başvuru sahibine nasıl geçtiğinin beyan edilmesi zorunludur. Bu ilişki; Hizmet İlişkisi (çalışan), Sözleşme Gereği veya Firma Ortaklığı şeklinde olabilir. Bu beyan için herhangi bir sözleşme veya belge sunulmasına gerek yoktur. Yalnızca ilişkinin türünün (Örn: "Hizmet İlişkisi") tarafımıza bildirilmesi yeterlidir.
Özel Talepler (Gizlilik ve Yayım Erteleme):
Talep edilmesi halinde, tasarımcının ismi Resmi Bülten’de yayımlanmayarak gizli tutulabilir.
Moda ve tekstil gibi sezonluk ürünlerde, tasarımın hemen ifşa olmaması için 30 aya kadar "Yayım Erteleme" talep edilebilir. Ek ücret ödenerek yapılan bu işlemle, tasarım tescil edilse bile görselleri bültende yayımlanmaz ve rakiplerinizce görülmez. Ancak, yayımın ertelendiği süre boyunca tasarım başvurusu “tescilsiz tasarım” statüsünde korunacaktır. Tescilsiz tasarım hakkında daha fazla bilgi için “Tescilsiz Tasarım Koruması” isimli yazımızı inceleyebilirsiniz.
Not: Tasarım başvurusu işlemleri için tarafımıza ayrıca vekaletname düzenlenmesine gerek yoktur.
Maliyet Avantajı: Çoklu Tasarım Başvurusu
Tasarım tescil sisteminin en büyük avantajlarından biri "Çoklu Başvuru" imkanıdır. Aynı Locarno sınıfında yer alan ürünler (Örn: Hepsi mobilya veya hepsi giyim ürünü) tek bir başvuru dosyası altında toplanabilir.
Bu sayede, her bir tasarım için ayrı ayrı dosya masrafı ödemek yerine; tek bir başvuru ücreti ve ek tasarımlar için çok daha düşük ek ücretler ödeyerek yüz adet tasarımı aynı anda, maliyet etkin bir şekilde tescil ettirebilirsiniz.
Tasarım Tescil Süreci ve Zamanlama
Başvurunun yapılmasının ardından süreç şu şekilde ilerlemektedir:
Şekli ve Re'sen İnceleme: Türk Patent uzmanları, başvuruyu şekil şartları ve "yenilik" (dünya çapında yenilik) açısından inceler.
Yayım ve İtiraz: İncelemeyi geçen tasarımlar, Resmi Tasarım Bülteni’nde yayımlanır. Yayın süresi 3 aydır. Bu süre içinde 3. kişiler tasarım başvurusuna karşı itiraz edebilir.
Tescil Belgesi: 3 aylık süre içinde itiraz gelmezse veya gelen itirazlar reddedilirse, Tasarım Tescil Belgesi düzenlenerek tarafımıza iletilir.
Sorunsuz bir süreç ortalama 6-8 ay sürmektedir. Tasarım başvurusuna karşı itirazda sunulabilecek argümanlar ve karşı görüş süreci hakkında detaylı bilgi için, “Tasarım Başvurusuna Karşı İtiraz, Karşı Görüş ve Süreç” yazımızı inceleyebilirsiniz.
Koruma Süresi ve Yenileme
Tescilli bir tasarım, başvuru tarihinden itibaren 5 yıl süreyle korunur. Bu süre, 5’er yıllık dönemler halinde yenileme ücretinin ödenmesi kaydıyla, toplamda 25 yıla kadar uzatılabilir.
Ücretlendirme
Tasarım tescil maliyetleri iki kalemden oluşur ve her ikisi de başvuru öncesinde ödenir:
Başvuru Ücreti: Tekli veya çoklu başvuru olmasına göre değişir. Çoklu başvurularda ilk tasarım tam ücret, sonraki tasarımlar indirimli ücrete tabidir.
Yayım Ücreti: Sunulan görselin boyutuna (8x8 cm veya 8x16 cm) ve görsel sayısına göre üretlendirme farklılık göstermektedir.
Ürünlerinizin özgünlüğünü korumak ve tasarım tescil başvurunuzu başlatmak için info@goklulaw.com adresinden bizimle iletişime geçebilir ve detaylı bilgi alabilirsiniz.
İlgili Kişi:
Kurucu Ortak | Avukat | Marka & Patent Vekili
